CHUYÊN ĐỀ-NHÀ VĂN VIỆT NAM
TỰ DO SÁNG TẠO VÀ BI KỊCH
Nguyễn Khải trước khi nhắm mắt viết “Đi tìm cái tôi đã mất”. GS Nguyễn Đăng Mạnh cuối đời không biết “lú lẫn” thế nào lại kể chuyện “buôn dưa lê” trong Hồi Ký Nguyễn Đăng Mạnh. “nhạc sĩ Tô Hải, người từng được trao giải thưởng Nhà nước về VHNT, đã cho xuất bản ở hải ngoại tập hồi ký “Tôi là một thằng hèn“, và mạnh miệng trả lời báo giới, cũng như trực tiếp cho phát tán những bài viết với lời lẽ đầy hằn học, thóa mạ quá khứ, thóa mạ chế độ…”(1)
Có một bộ phận trí thức, nhà văn XHCN dường như lâm vào “bi kịch”. Họ lớn lên trong chế độ này, như con cưng, được học hành, đào tạo, phong GS, PGS, được trọng dụng, được đặt vào những vị trí quan trọng trong bộ máy Nhà Nước, nhưng họ lại “bất mãn” với chế độ. Họ chọn thế đứng chân trong chân ngoài để “đón gió trở cờ” chờ khi lịch sử sang trang, họ cũng đã có sẵn chỗ cho mình.
Nhưng lịch sử vận động theo quy luật của lịch sử, chứ không vận động theo mong muốn của họ, và thế là họ bị mắc kẹt. Họ mơ tưởng “tự do”. Nhưng có ai trong cõi đời này ban phát tự do sáng tạo cho họ ngoài chính họ. Họ vừa muốn có địa vị, vừa có danh, lại muốn nói gì thì nói, muốn làm gì thì làm! Thật là ảo tưởng!
Bi kịch là ở đó.
Nếu “tự do” mà viết tác phẩm đạt giải văn chương Nobel thì các nhà văn hải ngoại khối người đã có tên trong danh sách của Viện Hàn Lân Thụy Điển. Sự thật là mấy chục năm qua, mọi chuyển động, đổi mới văn học VN đều xuất phát từ trong nước. Nguyễn Huy Thiệp, Bảo Ninh, Tạ Duy Anh…và thơ trẻ đầu thế kỷ XXI là những minh chứng.
Nhà văn Phạm Thị Hoài ở Đức, người tự xác nhận rằng “không chắc chắn rằng Tổ quốc của tôi hiện là đâu, cố hương Việt Nam hay nước Đức, nơi tôi sống hạnh phúc và đồng thời là công dân.” (2) đã phải hai lần tự đóng cửa trang Talawas (2010) và Procontra (31.12.2014) mà không hề hé răng hé lợi lý do tại sao phải đóng cửa hai trang này (?). Chỉ có lời tạm biệt trong ngậm ngùi và “u ám”. Phải chăng ở Đức, nhà văn không có tự do?
Tôi lại tiếc cho người trẻ có tài năng, song ảo tưởng về tự do sáng tạo, ảo tưởng về thời đại và lịch sử, thành ra tài năng phải bị mai một. Nếu họ chọn đúng con đường sáng tạo, biết đâu họ đã đóng góp được cho văn học VN.
__________
- http://vnca.cand.com.vn/vi-vn/doisongvanhoa/2009/5/53835.cand
- Phạm Thị Hoài-Procontra- 31.12.2014
Bài viết liên quan:
NGUYỄN NHẬT ÁNH và VĂN CHƯƠNG THỊ TRƯỜNGNGUYỄN NHẬT ÁNH và VĂN CHƯƠNG THỊ TRƯỜNG (Đọc Bồ câu không đưa thư và Cho tôi xin một vè đi tuổi thơ của Nguyễn Nhật Ánh) Bùi Công Thuấn *** BẠN CÓ THỂ TẢI VỀ ĐỌC THEO LINK: https://www.mediafire.com/file/rr7dwb918f0ofcj/NGUYỄN+NHẬT+ÁNH+&VĂN+CHƯƠNG+THỊ+TRƯỜNG.pdf/file Ở Việt Nam, cho đến nay, đã hình thành 3 dòng văn học: Văn học cách mạng và kháng chiến,
KHÚC GIAO MÙA – Bùi Công ThuấnKHÚC GIAO MÙA Bùi Công Thuấn *** BẠN CÓ THỂ NGHE BÀI VIẾT NÀY TRÊN YOUTUBE: https://youtu.be/3J58lDn8Ex4 Hàng 1: Doãn Quốc Sỹ, Du Tử Lê, Tô Thùy Yên, Hàng 2: Lê Lựu, Nguyễn Xuân Khánh, Oha5m Thiên Thư Hàng 3: Đặng Tiến, Nguyễn Huy Thiệp, Vũ Hạnh *** Những năm gần đây, nhiều nhà văn, nhà thơ Việt Nam
KHÔI VŨ – NGUYỄN THÁI HẢI & HÀNH TRÌNH VĂN CHƯƠNGKHÔI VŨ - NGUYỄN THÁI HẢI & HÀNH TRÌNH VĂN CHƯƠNG Chuyên luận của Bùi Công Thuấn BẠN TẢI VỀ ĐỂ ĐỌC THEO LINK: https://www.mediafire.com/file/ytr1eax48n0i19p/00+KHÔI+VŨ-NTH+&+Hành+trình+văn+chương-Official.pdf/file https://drive.google.com/file/d/1Fxc2FGqs5J2pPHIEUMUMeHgGWBn13Qm2/view?usp=drive_link MỤC LỤC I. Tiểu sử - Chuyện đôi bạn. tr.2 II.Khái quát tác phẩm của Khôi Vũ - Nguyễn Thái Hải 1.Tiểu thuyết. tr.10 2.Truyện ngắn. tr.21 3.Truyện Tuổi Hoa. tr. 34 4.Truyện thiếu
NHÀ VĂN KHÔI VŨ – NGUYỄN THÁI HẢINHÀ VĂN KHÔI VŨ - NGUYỄN THÁI HẢI Tiểu sử & Tác phẩm Bùi Công Thuấn *** TIỂU SỬ Nhà văn Khôi Vũ tên thật là Nguyễn Thái Hải, quê ở Làng Hới (chiếu), huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Từ năm 1956, gia đình vào sinh sống tại Biên Hòa, Đồng Nai. Khôi Vũ là bút danh nhà văn
VĂN TRẺ ĐẦU THẾ KỶ XXI – Bùi Công ThuấnVĂN TRẺ ĐẦU THẾ KỶ XXI Bùi Công Thuấn GIỚI THIỆU " NHỮNG DÒNG SÔNG VẪN CHẢY"-LLPB của Bùi Công Thuấn (Nxb HNV 2011. Giải Văn học nghệ thuật 2011 của Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội VHNG Việt Nam) ABSTRACT This treatise introduces young writers of the early 21st century. By 2026, many of them had become
LÝ LUẬN – PHÊ BÌNH VĂN HỌC, DIỆN MẠO CỦA MỘT THỜILÝ LUẬN - PHÊ BÌNH VĂN HỌC, DIỆN MẠO CỦA MỘT THỜI (Chuyên luận của Bùi Công Thuấn) *** BẠN TẢI VỀ ĐỂ ĐỌC THEO LINK: https://drive.google.com/file/d/1S499PAdWy5phGhpbMKkAcs7Obrl_kYzV/view?usp=sharing https://www.mediafire.com/file/xto8ue90wn1r822/DI%E1%BB%86N+M%E1%BA%A0O-full+Version+-+3+2026.pdf/file LÝ LUẬN - PHÊ BÌNH VĂN HỌC, DIỆN MẠO CỦA MỘT THỜI (Chuyên luận) ABSTRACT An overview of Vietnamese literary theory and criticism (1975-2025): main trends, representative figures, and experiments in writing criticism
TIỂU THUYẾT “VƯỢT QUA” và NHỮNG CÁCH TÂN NGHỆ THUẬTTIỂU THUYẾT "VƯỢT QUA" và NHỮNG CÁCH TÂN NGHỆ THUẬT (Đọc tiểu thuyết Vượt qua của Cao Gia An S.J) Bùi Công Thuấn *** (Nhà thơ, nhà văn, TS-Lm Cao Gia An S.J) Văn học Công giáo đã có nhiều thành tựu về tiểu thuyết. Xin đọc: Truyện thầy Lazarô Phiền của Nguyễn Trọng Quản, 1887. Trên tuần báo
“Miền cỏ tranh” và tiểu thuyết viết về chiến tranh Việt Nam“Miền cỏ tranh” và Tiểu thuyết viết về chiến tranh Việt Nam (Đọc tiểu thuyết Miền cỏ tranh của Nguyễn Minh Ngọc. Nxb Quân đội nhân dân 2025) Bùi Công Thuấn *** Các tiểu thuyết: Con chim Joong bay từ A tới Z của Đỗ Tiến Thụy, Từ giờ thứ sáu đến giờn thứ 9 của Nguyễn Một
